Czy ostre jedzenie jest zdrowe? Odpowiadamy!

Spożywanie pikantnych potraw pobudza wydzielanie endorfin, czyli hormonów odpowiedzialnych za dobre samopoczucie. Nic więc dziwnego, że wiele osób uwielbia ostre jedzenie. Często można też usłyszeć, że pikantne potrawy przyspieszają metabolizm, a nawet wspierają odchudzanie. Ale czy rzeczywiście ostre jedzenie jest zdrowe dla każdego? Sprawdźmy, ile w tym prawdy.

Spis treści:

1. Co sprawia, że jedzenie jest ostre?
2. Ostre rzeczy do jedzenia – przykłady produktów
3. Czy pikantne jedzenie jest zdrowe – możliwe korzyści
4. Czy ostre jedzenie odchudza?
5. Czy ostre jedzenie szkodzi? 
6. Bardzo ostre jedzenie – skutki uboczne

Co sprawia, że jedzenie jest ostre?

Jedzenie może mieć smak słodki, gorzki, słony, kwaśny albo umami, nazywany też smakiem mięsnym. Co ciekawe, ostrość nie należy do podstawowych smaków. To raczej charakterystyczne wrażenie, które pojawia się w jamie ustnej pod wpływem określonych związków chemicznych obecnych w żywności.

Kiedy sięgamy po pikantne potrawy, zawarte w nich substancje pobudzają receptory odpowiedzialne za odczuwanie bólu i temperatury w jamie ustnej. Właśnie dlatego zamiast typowego smaku pojawia się uczucie pieczenia, mrowienia lub gorąca. W praktyce jest to reakcja naszego układu nerwowego na naturalne związki drażniące, takie jak:

1. Kapsaicyna – substancja obecna w papryce, a im więcej warzywo jej zawiera, tym wyższy poziom jej ostrości. 
2. Piperyna – nadaje ostrość ziarnom pieprzu. Ma podobne działanie do kapsaicyny, ale jest łagodniejsza.
3. Allicyna – odpowiada za intensywny, lekko piekący smak czosnku. Substancja jest uwalniana podczas zgniatania lub krojenia ząbków.
4. Izotiocyjaniany – to lotne związki obecne w chrzanie oraz wasabi, które powodują charakterystyczne uczucie ostrości w nosie.

Co ciekawe, regularne spożywanie pikantnych potraw może sprawić, że organizm stopniowo przyzwyczaja się do konkretnej intensywności, wyrabiając sobie na nią odporność. Dlatego osoby często jedzące ostre dania odczuwają mniejsze pieczenie.

Ostre rzeczy do jedzenia – przykłady zdrowych produktów

Wiele osób lubi pikantny smak potraw, dlatego producenci chętnie wymyślają różne produkty, aby go zapewnić. Nie zawsze mają one dobry skład recepturowy, dlatego, jeśli lubisz pikantne jedzenie postaw na naturalne źródła ostrości. Jakie? Jest ich całkiem dużo.

Papryki:

• chili
• jalapeño
• habanero
• serrano
• cayenne
• tabasco
• Carolina Reaper
• naga jolokia (ghost pepper)

Przyprawy i dodatki:

• pieprz czarny
• pieprz cayenne
• pieprz syczuański
• suszony imbir
• granulowany czosnek lub czosnek w płatkach
• papryka ostra w proszku
• chili w płatkach

Produkty korzeniowe i cebulowe:

• chrzan
• wasabi
• imbir
• czosnek

Inne produkty o pikantnym charakterze – wybieraj te z dobrym składem recepturowym:

• musztarda
• keczup
• pasta curry
• sos sriracha
• pasta czosnkowa
• pasta chilii.

Czy pikantne jedzenie jest zdrowe – możliwe korzyści

Ostre jedzenie może być zdrowe, pod warunkiem, że spożywa się je w umiarkowanych ilościach i nie ma, ku temu przeciwwskazań zdrowotnych. Możliwe pozytywne efekty wynikające z jedzenia pikantnych potraw to:

• wsparcie trawienia – pikantne produkty zwiększają wydzielanie soków żołądkowych, co wpływa na bardziej efektywne trawienie,
• wsparcie metabolizmu – kapsaicyna nieznacznie zwiększa termogenezę, czyli produkcję ciepła w organizmie, co przyspiesza metabolizm,
• działanie przeciwzapalne i antyoksydacyjne – wynika z właściwości samych substancji nadających ostry smak,
• niższe ryzyko chorób układu sercowo-naczyniowego – regularne jedzenie ostrych potraw może obniżać poziom cholesterolu LDL i trójglicerydów we krwi. 

Czy ostre jedzenie odchudza?

Odpowiedź na to pytanie nie jest do końca jednoznaczna. Niektóre badania sugerują, że pikantne potrawy mogą nieznacznie zwiększać dzienny wydatek energetyczny – nawet o około 50 kcal dziennie. Dodatkowo ostry smak bywa bardziej sycący, dlatego zdarza się, że zjadamy nieco mniej, średnio o ok. 70 kcal. W teorii mogłoby to dawać deficyt energetyczny na poziomie około 120 kcal dziennie, co w skali miesiąca przekładałoby się na spadek masy ciała nawet o około pół kilograma.

W praktyce jednak sprawa nie jest taka prosta. W wielu badaniach analizowane są suplementy zawierające duże dawki kapsaicyny – znacznie wyższe niż te, które jesteśmy w stanie dostarczyć z normalną dietą. Dlatego efekt obserwowany w badaniach nie zawsze przekłada się na realne codzienne odżywianie.

Co więcej, wyniki badań nie są jednoznaczne. Niektóre z nich wskazują, że pikantne dania często bazują na tłustych mięsach i produktach z oczyszczonych zbóż, a dodatkowo bywają smażone. Taka kombinacja zwiększa kaloryczność posiłków i sprawia, że dostarczają one dużo tłuszczu. Ponadto tego typu potrawy dostarczają dużo soli i cukru, a jednocześnie stosunkowo mało warzyw, owoców, pełnoziarnistych zbóż czy roślin strączkowych. Taki sposób komponowania posiłków nie sprzyja ani budowaniu zdrowych nawyków żywieniowych, ani skutecznej redukcji masy ciała.

Zatem, czy ostre jedzenie odchudza? Włączenie ostrych przypraw nie spowoduje, że szybko zrzucisz kilka zbędnych kilogramów. Może wspierać proces odchudzania, jeśli jest połączony ze zbilansowaną dietą o obniżonej kaloryczności. Taką dietę możesz zamówić korzystając z naszego cateringu dietetycznego. Do wyboru mamy szereg różnorodnych możliwości m.in. dieta standardowa, dieta niskoglikemiczna, dieta wysokobiałkowa czy dieta ketogeniczna.

Czy ostre jedzenie szkodzi? 

Dla większości osób umiarkowana ilość pikantnych przypraw jest bezpieczna i może nawet przynosić pewne korzyści zdrowotne. Jednak nadmiar ostrych dań może powodować dyskomfort trawienny. Szczególnie gdy ilość pikantnych dodatków jest bardzo duża.

Najczęściej pojawiające się problemy związane z jedzeniem pikantnych potraw to:

• zgaga lub jej nasilenie, 
• pieczenie w żołądku, 
• podrażnienie przełyku,
• biegunka. 

Osoby z refluksem, wrzodami czy zespołem jelita drażliwego powinny szczególnie uważać, ponieważ kapsaicyna może nasilać objawy i wywoływać dyskomfort trawienny.

Odpowiadając na pytanie, czy ostre jedzenie jest zdrowe – tak, jeśli spożywane jest w rozsądnych ilościach. Pikantne przyprawy mogą wspierać metabolizm, poprawiać smak potraw i dostarczać cennych związków bioaktywnych. Jednocześnie warto pamiętać, że bardzo ostre jedzenie może powodować dyskomfort trawienny, zwłaszcza u osób z wrażliwym układem pokarmowym.

Najlepszą strategią jest więc umiarkowanie i różnorodna dieta – dokładnie taka, jaką oferuje dobrze zbilansowany catering dietetyczny.

Bibliografia:

1. DNNŻ: Czy ostre jedzenie jest zdrowe? Zalety i skutki uboczne ostrego jedzenia. Dostęp online.